Bài viết này là những ghi chép chia sẻ lại kinh nghiệm quá trình chập chững học tiếng Anh của mình những ngày đầu tiên. Vừa là để chia sẻ cho những bạn nào cần, vừa có cái lưu giữ lại để nhắc nhở bản thân luôn phải tiếp tục trau dồi và học, “học nữa, học mãi”. Giống như não bộ hoặc cơ bắp, cái gì lâu không xài là bị… “tiêu biến”. Tiếng Anh cũng vậy!
Để học tiếng Anh, mình đã đọc rất nhiều chia sẻ, bí kíp học tiếng Anh, ngấu nghiến hết cuốn Effortless English, xem TED Talk… để tìm ra “chìa khóa”.
Và cuối cùng, mình nhận ra có một câu trả lời giống nhau: Họ thành công vì họ yêu thích, đam mê và tập trung. Họ biến Tiếng Anh thành một phần không thể tách bạch trong cuộc sống của mình: Nghe nhạc, xem phim, chat, nói chuyện, đọc báo, tham gia các group… Họ sống hoàn toàn trong môi trường đó.
Cách học là kết hợp cùng lúc 4 kĩ năng: nghe, đọc hiểu, viết và giao tiếp. Thêm nữa là luyện “nghĩ”!
Tiếng Anh không hề khó, quan trọng bạn có tìm ra đúng phương pháp hay không. Đừng bao giờ nhồi nhét! Đừng căng thẳng, đừng quá khó khăn với bản thân.
Lúc bắt đầu, hãy từng bước, từng bước làm quen với những từ đơn giản bằng các phương pháp đơn giản. Và đặc biệt, hãy “tắm mình” trong tiếng Anh.
Mình vẫn còn nhớ hồi cấp 3, đi học thêm tiếng Anh ở nhà thầy, luôn thấy thầy mở băng catset tiếng Anh cả ngày cho máy tự nói, bất kể là thầy đang làm gì. Sau này mình mới biết, đây là một cách rất hay để giúp tai bạn làm quen, thích nghi và không bị quên một thứ ngôn ngữ lạ.
Luyện nghe
Cách 1: Mình coi The Voice, Got Talent của Anh, Mỹ để giải trí. Ban đầu có sub Việt, Anh, sau đó bỏ dần, rồi nghe không sub hoàn toàn. Nghe Tiếng Anh không sub sẽ giúp bạn lên level nhanh hơn. Kết hợp với đó là mình tải mấy bài nghe của Effortless English (hiện đã có app nên bạn cứ tải app này về điện thoại thôi).
Lần đầu, mình vừa nghe vừa xem sub để nhận mặt chữ và để hiểu. Lần 2, lần 3, lần 10, lần 20 mình chỉ nghe và nghe, bất kể đang rửa chén hay giặt đồ! Làm gì đi nữa thì mình vẫn cứ mở một bài nói đó ra nghe đi nghe lại vài chục lần. Nghe lâu dần bạn sẽ nhận biết được những từ vựng quen thuộc.
Đây là lí do tại sao người ta thường bảo: chỉ cần bạn biết được 3000 từ vựng tiếng anh là đủ xài cả đời.
Vì sao?
Vì các câu nói cũng xài đi xài lại các từ vựng này mà thôi. Bên cạnh đó, nghe nhiều lần, bạn cũng thuộc luôn các cấu trúc câu đơn giản.
https://www.youtube.com/watch?v=fZLLqapzxRQ
Cách 2:
Mình xem hài của Steven Harvey, The Ellen show. Đây là các show truyền hình nổi tiếng có rating cực cao, cực vui nên sẽ không bao giờ làm bạn chán. Hơn nữa đây đều là những chương trình ý nghĩa, nếu không học tiếng Anh thì bạn cũng sẽ thu lại được rất nhiều kiến thức, vốn sống xã hội hay ho. Nếu không hiểu thì cứ coi sub trước rồi coi lại vài lần.
Cách 3:
Một cách khác là mình coi chương trình 8Ielt của Việt Nam, sản xuất bởi ekip gần như là toàn những anh chị đi du học về nên cách quay và nói rất giống của phương Tây. Trong đó khách mời toàn là người nổi tiếng, diễn viên, người mẫu nên có các câu chuyện rất thú vị.
Khi đi làm, mình cần tập trung cho công việc trong khi bên ngoài ồn quá, mình thường lôi mấy podcast tiếng Anh trên Youtube ra nghe. Bạn không cần phải hiểu, cứ tắm mình trong tiếng Anh để tai mình quen với thứ tiếng lạ đó, nghe 1 bài nhiều lần tự nhiên sẽ nghe ra, vì nó quen tai. Quay đi quay lại cũng nhiêu đó từ vựng tạo thành 1 câu thôi.
Khi bạn nghe quen, bạn sẽ phát hiện có những từ được xài thành cụm, ví dụ: I’m looking for, to be honest, last but not least, keep an eyes, What a pitty!… Thế là mình chôm dùng dần. Mình nghe liên tục, cứ khi nào rảnh là mở nghe, y chang việc mọi người thường mở nhạc nghe giải trí.
Luyện đọc
Mình kết hợp dịch bài, đọc báo, blog du lịch và status Facebook của bạn bè… Mình đọc những bài dễ hiểu trước rồi tăng độ khó lên. Đọc blog du lịch là dễ hiểu nhất vì nó đơn giản như nhật kí.
Bạn tập thói quen đọc, từ nào không hiểu thì có thể bỏ qua, nếu siêng lúc đó thì cứ tra từ điển. Bên cạnh đó có mấy trang báo bằng tiếng song ngữ, mọi người nên tải app đó về để khi cần đọc báo thì vô đọc.
Cứ tưởng tượng tới lúc tiếng Anh mình chém như gió, lương cao ngất trời, đi nước ngoài chém gió cho chúng lòi mắt, đi ngang qua đám Tây, nghe tụi nó nói xấu người Việt thì quay qua liếc sắc lẻm một cái: Ê, mày nói cái gì đó hả mậy… Là có động lực.
Ngoài ra hãy tích cực đi những chỗ có nhiều Tây để làm quen với môi trường quốc tế, khi đó vốn tiếng Anh của mình nó sẽ phát triển như bản năng. Ví dụ ra phố Bùi Viện, đến câu lạc bộ Talking with The Tourist .
Riêng mình thì hồi xưa hay sinh hoạt ở Run.club có nhiều người nước ngoài. Sẽ có một khoảng thời gian bạn bị ngộp 3, 4 tháng gì đó không nói được, như vừa bị điếc, vừa bị câm. Vì nghe không hiểu gì cả, và vì không hiểu hoặc hiểu mà không có từ vựng để nói lại nên không biết nói gì. Từ đó cảm thấy không thể giao tiếp, cảm thấy nỗ lực nhưng không có kết quả và nhiều lúc trầm cảm đến muốn bỏ cuộc. Thế rồi, bùm một cái, khi mình muốn bỏ cuộc thì tự nhiên mình nói được ngon ơ.
Vì sao?
Vì thời gian qua bạn đã tích lũy được một lốc từ vựng và kĩ năng nghe (cái mà mình gọi là basic) và giờ mới tới lúc để bạn thể hiện!
Vậy đấy, hãy bắt đầu bằng việc nhét mình vào 1 môi trường đầy tiếng Anh. Mình học như kiểu trẻ con vậy đó: Bắt chuớc.
Luyện nghĩ
Để biến 1 thứ ngôn ngữ mới thành thứ quen thuộc như 1 phần cuộc sống của mình, bạn phải tập “suy nghĩ” bằng chính ngôn ngữ đó. Mình thường hay có thói quen là đi trên đường, thường hay nghĩ ngợi lung tung về 1 vấn đề mình đang quan tâm và muốn chia sẻ với người nào đó. Từ lúc đó mình bắt đầu chuyển qua nghĩ bằng tiếng Anh và tưởng tượng về cuộc trò chuyện của mình với người đó bằng thứ ngôn ngữ đó.
Mình sử dụng những câu từ đơn giản, phổ biến nhất, trước tiên để nuôi mạch cảm xúc, sau là để nuôi dưỡng thói quen, từ đó mình có những phản ứng bản năng bằng tiếng anh khi giao tiếp.
Thỉnh thoảng là chỉ nghĩ những điều không bao giờ nói :v
Luyện viết
Lại một trò nữa để luyện thói quen sử dụng tiếng Anh: luyện Viết. Để học ngữ pháp và cách sử dụng câu, mình cũng luyện theo 1 cách rất bản năng. Rảnh thì chép lại 1 đoạn văn nhiều lần. Nhưng thói quen siêng nhất của mình là viết nhật kí. Tức là khi buồn gì, bực gì, lại lôi giấy ra viết tiếng anh. Lúc này sẽ có cảm giác đã đã vì ít nhất cũng hạn chế ng khác đọc hoặc tiếng Anh nó có từ ngữ và cấu trúc câu làm giảm nhẹ tình tiết nên – thì – là rất tốt để giải tỏa cảm xúc. Bên cạnh đó, viết to – do – list, bucket list cũng là những thú vui hay ho.
Đôi khi là thảo ra Bucket list như này. Ảnh: internet.
Luyện giao tiếp
Chưa nói được thì thực hành bằng nhắn tin. Bạn có thể nói chuyện với bạn bè, hoặc tải mấy app chat tiếng anh về tự chat. Tuy nhiên nói chuyện với bạn bè sẽ tương tác tốt hơn vì những câu chuyện có thật luôn thu hút để mình tiếp tục cuộc trò chuyện. Nếu khó khăn thì có thể dùng Google Dịch để hỗ trợ.
Bắt chước cũng là một kĩ năng. Ví dụ bạn của bạn nói 1 câu, bạn không hiểu thì coppy bỏ qua Google để hiểu nghĩa (tải từ điển anh Việt về điện thoại cho nhanh). Hiểu rồi thì chôm câu đó, ghi nhớ nằm lòng, lần sau đến đúng hoàn cảnh thì bê nguyên câu đó ra để nói. Lâu dần, cứ chăm chỉ vậy tầm 3 tháng là bạn sẽ nhận ra sự khác biệt.
Tuy nhiên phải duy trì thói quen vì những kiến thức này là chưa vững nên bạn phải củng cố thêm nữa. Nếu ỷ lại là mình đã biết rồi, không luyện thêm nữa thì bạn sẽ mất kĩ năng này trong vòng 1 nốt nhạc. Xây thì khó, đập mới dễ.
Thêm 1 điều là hãy mạnh dạn tập nói. Đầu tiên nên tự nghĩ, tự nói một mình. Mở điện thoại lên ghi âm và nghe lại. Trước khi đến đâu có người giao tiếp bằng tiếng Anh thì chuẩn bị những câu đơn giản để dùng, ví dụ: chào hỏi, chỉ đường, giá tiền, địa chỉ, ăn uống… lận sẵn để chém thôi. Đến lúc ngta trả lời thì dù nghe không hiểu từ vựng nhưng bạn vẫn đoán được vì thực ra mà nói con người giao tiếp với nhau bằng body language 70% rồi.
Kinh nghiệm của mình đến đây đã hết rồi. Thực ra, sau những trải nghiệm thì mình nhận ra là mỗi người sẽ phù hợp với 1 cách học riêng, quan trọng là tự bạn phải tìm ra cách mà bạn thích nhất, “enjoy” nhất để tiếp cận với thứ mình cần học, đó mới là cách hiệu quả nhất. Muốn thành công, mỗi người hãy trở thành “chuyên gia” trong vấn đề của mình!
P/s: một kinh nghiệm nhỏ mà mình biết được từ những người khác là để có động lực học và duy trì niềm đam mê tiếng Anh thì cách hay nhất là kiếm người yêu ngoại quốc, đảm bảo tình yêu sẽ là chất xúc và là động lực mạnh mẽ nhất để bạn cong mông học tập. Hoặc động lực để học là để có từ vựng mà cãi nhau chẳng hạn :))
Cơ mà nếu không nói chuyện với người yêu thì bạn cũng có thể đi sinh hoạt câu lạc bộ để mà quen người này người kia, làm bạn, nói chuyện với rất nhiều người và về đủ thứ trên trời dưới đất từ chạy bộ cho tới “dấu hiệu của vũ trụ” . Vừa giúp mình cải thiện từ vựng, vừa biết thêm về nhiều lĩnh vực trong đời sống, rất thú vị!
